Έρευνα διαΝΕΟσις: Οι Συνέπειες Της Κλιματικής Αλλαγής Στην Ελλάδα

Οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στις ζωές μας είναι μια de facto πλέον κατάσταση, με μεγάλο διακύβευμα για το μέλλον της ανθρωπότητας. 

Εδώ και χρόνια η ερευνητικές ομάδες της διαΝΕΟσις έχουν αναπτύξει έντονη δραστηριότητα πάνω στο ζήτημα της κλιματικής αλλαγής και τις επικείμενες συνέπειες της στην Ελλάδα. Η ομάδα του καθηγητή Κώστα Καρτάλη συνέταξε φέτος μια έρευνα στην οποία μελετήθηκαν 850 διαφορετικές περιοχές της χώρας, για 21 διαφορετικούς κλιματικούς δείκτες για τις εικοσαετίες 2026-2045 και 2046-2065, για κάθε ένα από τα τρία σενάρια που έχει δώσει ο IPCC (Intergovernmental Panel on Climate Change). 

Μερικά από τα βασικότερα συμπεράσματα που εξήγαγε η έρευνα είναι τα παρακάτω:

Η Ελλάδα του Κοντινού Μέλλοντος 

Στη συντριπτική πλειοψηφία οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στην Ελλάδα φαίνεται πως θα είναι αρνητικές, με διαφορετική ένταση και αποτύπωση σε κάθε περιοχή. Η μέση θερμοκρασία στο ευρύτερο πολεοδομικό συγκρότημα της Αθήνας προβλέπεται να ανέβει στους 17 βαθμούς, αλλά με πιθανότητα να αγγίξει τους 18 αν ισχύσει το “χειρότερο” πιθανό σενάριο. Μέχρι το 2050 οι ημέρες με καύσωνα στην Ελλάδα θα αυξηθούν κατά 15-20 ημέρες ετησίως, η βροχόπτωση θα μειωθεί από 10% έως 30%, οι ημέρες υψηλού κινδύνου πυρκαγιάς θα αυξηθούν από 15% έως και 70% και τα ακραία καιρικά φαινόμενα θα είναι πολύ πιο συχνά. Σύμφωνα με τους ερευνητές, η χώρα αποκτά σταδιακά θερμότερο και ξηρότερο κλίμα, με ακραία καιρικά φαινόμενα που θα είναι εντονότερα, συχνότερα και με μεγαλύτερη διάρκεια. 

  • Ο Αγροτικός και Κτηνοτροφικός Τομέας 

Οι συνέπειες της κλιματικής αλλαγής στον πρωτογενή τομέα δεν θα είναι, όμως μόνο αρνητικές. Σύμφωνα με τα ευρήματα, η βλαστική περίοδος θα επιμηκυνθεί με αποτέλεσμα σε διάφορες περιοχές να μπορεί να αλλάξει η δυνατότητα ανάπτυξης κάποιων καλλιεργειών. Επιπλέον, σε όλα τα σενάρια μειώνεται ο κίνδυνος καταστροφής καλλιεργειών από παγετό. Η μείωση των βροχοπτώσεων, όμως θα οδηγήσει σε εκτεταμένες περιόδους ξηρασίας ανά την Ελλάδα. 

Οι περισσότερες καλλιέργειες και η κτηνοτροφία θα επηρεαστούν αρνητικά κυρίως στο Ηράκλειο της Κρήτης, την Ηλεία, την Κορινθία και τη Λάρισα. Ενώ, αντίθετα, ανάμεσα στις περιοχές που θα επηρεαστούν λιγότερο είναι ο Έβρος, η Φθιώτιδα και η Αιτωλοακαρνανία. 

Σε περιοχές όπως η Αθήνα, η Θεσσαλονίκη και η Λάρισα οι ημέρες στις οποίες η μέγιστη θερμοκρασία υπερβαίνει τους 37 βαθμούς θα αυξηθούν πολύ όπως και οι “τροπικές νύχτες” – νύχτες κατά τις οποίες η θερμοκρασία δεν πέφτει κάτω από τους 20 βαθμούς – φαινόμενο που συνδέεται με τα ποσοστά θνησιμότητας και καρδιαγγειακών παθήσεων καθώς είναι νύχτες που τα κτήρια δεν προλαβαίνουν να “κρυώσουν”.

  • Ο Τουρισμός και η Κλιματική Αλλαγή 

Σε μια επιφανειακή ανάγνωση η κλιματική αλλαγή μπορεί να ευνοήσει τον τουρισμό, καθώς επιμηκύνεται η τουριστική περίοδος από τον Μάιο μέχρι τον Σεπτέμβριο. Παράλληλα, όμως η συχνότερη εμφάνιση συνεχόμενων καυσώνων θα κάνει την εμπειρία της επίσκεψης πολύ δύσκολη. 

Περιοχές όπως η Χαλκιδική, η Ρόδος, η Κρήτη και τα νησιά του Αργοσαρωνικού θα έχουν πολύ περισσότερες θερμές ημέρες κάθε καλοκαίρι. Περισσότερες “τροπικές νύχτες” θα έχει όλη η επικράτεια.

Άλλες επιπτώσεις θα είναι η αύξηση των ακραίων καιρικών φαινομένων, η αλλοίωση του τοπίου λόγω της αύξησης της στάθμης της θάλασσας, η διατάραξη της βιοποικιλότητας καθώς τα αυξημένα έξοδα των τουριστικών επιχειρήσεων για ψύξη.

Οι ερευνητές επέλεξαν 91 τουριστικές περιοχές, που χώρισαν σε πολύ ανεπτυγμένες, ανεπτυγμένες και αναπτυσσόμενες σε μια ανάλυση που απέδειξε πως στις 52 από τις υπό μελέτη περιοχές η αύξηση της θερμοκρασίας μέχρι τα μέσα του αιώνα θα ξεπεράσει τους 2,5 βαθμούς Κελσίου σε σχέση με την περίοδο 1971-2000. 

  • Η Ενέργεια και Εμείς

Μόλις το το 0,18% των παγκόσμιων εκπομπών προέρχονται από την Ελλάδα – το οποίο αν και μικρό ποσοστό είναι παραπάνω απ’ όσο αναλογεί στον πληθυσμό της χώρας. Το 2019, μάλιστα, η Ελλάδα απελευθέρωνε 20% λιγότερα αέρια του θερμοκηπίου από ό,τι το 1990. Με βάση τα στοιχεία η μέση Ελληνίδα ή ο μέσος Έλληνας εκπέμπει 7 τόνους διοξειδίου του άνθρακα ανά έτος, για να επιτευχθεί, όμως ο στόχος της ΕΕ για το 2030 θα πρέπει να εκπέμπουμε 3 τόνους λιγότερο.

Η “Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία” προβλέπει τη διαμόρφωση 100 “κλιματικά ουδέτερων πόλεων” στην Ευρώπη μέχρι το 2030. Σύμφωνα με τους ερευνητές και όπως έχουν τα πράγματα, οι πιθανότητες για μία ελληνική πόλη να ενταχθεί σε αυτή την ομάδα μέσα σε λιγότερα από 9 χρόνια είναι πολύ λίγες.

Η ΕΕ και μαζί της η Ελλάδα έχει δεσμευτεί να μειώσει τις εκπομπές κατά 55% μέχρι το 2030 και στο μηδέν μέχρι το 2050.

Διαβάστε ολόκληρη την έρευνα εδώ