Δυτική Αφρική: Η χωματερή του υπερκαταναλωτισμού μας

Η περιβαλλοντική καταστροφή αποκτά πια εφιαλτικές διαστάσεις στην Αφρική, με «χορηγίες» της Δύσης.

Ένα βουνό ύψους 20 μέτρων υψώνεται στις όχθες της λιμνοθάλασσας κοντά στην πρωτεύουσα της Γκάνας, Άκκρα. Δεν είναι φτιαγμένο από πέτρα ή από βράχια, αλλά από σκουπίδια: μία τεράστια πρόχειρη χωματερή, το 60% της οποίας αποτελείται πια από πεταμένα ρούχα και υφάσματα, κυρίως συνθετικά. Τα περισσότερα κατέληξαν στην Γκάνα και σε άλλες χώρες της Δυτικής Αφρικής, όπως στην Ακτή Ελεφαντοστού και στην Μπουρκίνα Φάσο, από τη Βόρεια Αμερική (με πρώτες τις ΗΠΑ), την Ευρώπη και την Αυστραλία.

Πρόκειται για ρούχα από δεύτερο χέρι, που αρχικά στοιβάχτηκαν σε κάδους οργανώσεων αρωγής ή μέσω δωρεών σε φιλανθρωπικά ιδρύματα, στη Δύση, για τη μεταπώληση ή την επαναχρησιμοποίησή τους. Από τα περίπου 15 εκατομμύρια μεταχειρισμένα κομμάτια που καταλήγουν κάθε εβδομάδα σήμερα στην Γκάνα, το 40% είναι κακής ποιότητας, κυριολεκτικά για τα σκουπίδια. Και κάπως έτσι, μετά τη δεύτερη επιτόπια διαλογή, καταλήγουν στις χωματερές.

«Γρήγορη μόδα» και υπερκαταναλωτισμός

Η παγκόσμια κατανάλωση ρούχων έχει εκτοξευτεί τα τελευταία χρόνια στα ύψη, τροφοδοτούμενη από εταιρείες της λεγόμενης «γρήγορης μόδας». Ο μέσος καταναλωτής στη Δύση αγοράζει 60% περισσότερα ρούχα, συγκριτικά με 15 χρόνια πριν. Ως επιταχυντής αυτής της τάσης λειτούργησε η επικράτηση στην αγορά εταιρειών, που παράγουν φθηνά ρούχα, χαμηλής ποιότητας, με ταχείς ρυθμούς και σε διαρκώς εναλλασσόμενες νέες κολεξιόν.

Η πρωτεύουσα της Γκάνας έχει τη δυνατότητα να επεξεργάζεται 2.000 μετρικούς τόνους αποβλήτων την ημέρα. Όμως, με τους σημερινούς ρυθμούς αφίξεων των μεταχειρισμένων ρούχων, η Άκκρα παράγει σήμερα σχεδόν το διπλάσιο όγκο. Αυτός ο υπερκορεσμός είναι ορατός πλέον παντού, πολύ πέρα από την υπαίθρια αγορά της. Ένα μέρος των άχρηστων ρούχων παραδίδεται στην πυρά, με το βαμβάκι να καίγεται μαζί με το πλαστικό των συνθετικών ινών, γεμίζοντας τον αέρα με τοξικές αναθυμιάσεις.

Μία τέτοια φωτιά έκαιγε επί 11 μήνες στον χώρο υγειονομικής ταφής Κπονέ: ένα έργο που χρηματοδοτήθηκε με 9,5 εκατομμύρια δολάρια από την Παγκόσμια Τράπεζα για να λύσει την κρίση απορριμμάτων στην Άκκρα. Άρχισε να λειτουργεί με δυνατότητα λειτουργίας για 15 χρόνια. Μέσα σε μόλις πέντε χρόνια γέμισε. Έπειτα έπιασε φωτιά. Οι εγκαταστάσεις είναι πια κλειστές.

Προσπαθώντας να βάλουν φρένο σε αυτή την καταστροφή, ορισμένες αφρικανικές χώρες επέβαλαν υψηλούς δασμούς στην εισαγωγή μεταχειρισμένων ρούχων, ώστε η μεταπώλησή τους να καταστεί λιγότερο συμφέρουσα και ελκυστική. Αντιμετώπισαν ωστόσο έντονες αντιδράσεις δυτικών χωρών, όπως των ΗΠΑ, που απείλησαν ακόμη και με κυρώσεις για παραβίαση των συμφωνιών ελεύθερου εμπορίου.

Δείτε το video:

Πηγή: BBC