Είναι αυτό το τελευταίο “δροσερό” καλοκαίρι;

Διανύουμε ένα καλοκαίρι που ήδη πλήττεται από ακραία ζέστη σε πολλές περιοχές της Ευρώπης, των ΗΠΑ και της Ασίας, κι όμως η έρευνα λέει πως ίσως αυτό να είναι το τελευταίο δροσερό καλοκαίρι της ζωής μας.

Οι ειδικοί έχουν παρατηρήσει ότι κάθε χρόνο καύσωνες χτυπούν όλο και πιο νωρίς, με τον πολύ κόσμο να μην είναι προετοιμασμένος για ακραία φαινόμενα ζέστης. Επειδή τα ορυκτά καύσιμα και οι εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου συνεχίζουν να επιβαρύνουν την ατμόσφαιρα του πλανήτη. Τα επόμενα χρόνια, τα κύματα καύσωνα είναι πιθανό να γίνουν ακόμα πιο σκληρά.

Το 2021 ήταν το πέμπτο θερμότερο έτος που έχει καταγραφεί ποτέ στον πλανήτη σύμφωνα με την Υπηρεσία Κλιματικής Αλλαγής Copernicus της ΕΕ, ενώ τα τελευταία επτά χρόνια ήταν τα θερμότερα στον κόσμο «με σαφή διαφορά», σύμφωνα με τα αρχεία που χρονολογούνται από το 1850. Η μέση παγκόσμια θερμοκρασία το 2021 ήταν 1,1 με 1,2 βαθμούς Κελσίου πάνω από τα επίπεδα της δεκαετίας 1850 -1900.

Στο παρελθόν, μέχρι και τη δεκαετία του 1960, υπήρχαν κατά μέσο όρο περίπου δύο κύματα καύσωνα το χρόνο, ενώ την πιο πρόσφατη δεκαετία υπήρχαν κατά μέσο όρο έξι, σύμφωνα με την Υπηρεσία Προστασίας του Περιβάλλοντος των ΗΠΑ.

Τυπικά το κύμα καύσωνα ξεκινά εκεί όπου υπάρχει υψηλής πίεσης στην ατμόσφαιρα. Αυτή η συσσώρευση δημιουργεί μια βυθιζόμενη στήλη αέρα που συμπιέζεται, θερμαίνεται και συχνά στεγνώνει. Το σύστημα υψηλής πίεσης απωθεί τα ψυχρότερα ρεύματα αέρα και διώχνει τα σύννεφα μακριά, γεγονός που δίνει στον ήλιο ανεμπόδιστο πεδίο ως το έδαφος. Το έδαφος – χώμα, άμμος, άσφαλτος – «ψήνεται» από τον ήλιο και λόγω της μεγάλης διάρκειας της ημέρας και της μικρότερης νύχτας την περίοδο του καλοκαιριού, η θερμική ενέργεια συσσωρεύεται γρήγορα με αποτέλεσμα να αυξάνεται κατακόρυφα η θερμοκρασία.

Στο μέλλον τα καλοκαίρια στο βόρειο ημισφαίριο θα μπορούσαν να διαρκούν ακόμα και έξι μήνες όταν θα πλησιάζουμε στο 2100, εάν ο πλανήτης συνεχίσει να υπερθερμαίνεται ανεξέλεγκτα. Ερευνητές διαπίστωσαν ότι κατά τη διάρκεια σχεδόν των τελευταίων 60 ετών, η διάρκεια των καλοκαιριών αυξήθηκε από 78 σε 95 ημέρες κατά μέσο όρο. Οι χειμώνες, κατά μέσο όρο, μειώθηκαν από 76 σε 73 ημέρες. Η άνοιξη συρρικνώθηκε από 124 ημέρες σε 115 ημέρες και τα φθινόπωρα μειώθηκαν από 87 ημέρες σε 82 ημέρες.

Η υπερβολική ζέστη έχει συσχετιστεί με καρδιαγγειακή και νεφρική ανεπάρκεια, υψηλή αρτηριακή πίεση, άσθμα και σκλήρυνση κατά πλάκας. Έχει βρεθεί ότι βλάπτει τα όργανα, τα κύτταρα και το DNA. Η υπερβολική ζέστη βλάπτει επίσης τις κινητικές μας λειτουργίες, διαταράσσει τον ύπνο και συνδέεται με εγκλήματα, άγχος, κατάθλιψη και αυτοκτονικές τάσεις.

Η δράση απέναντι στην κλιματική αλλαγή είναι πιο επιτακτική από ποτέ για όλον τον κόσμο.