Ελλάδα: Θεσμοθετούνται τα “Απάτητα Βουνά”

«Φρένο» στην υπερεκμετάλλευση του περιβάλλοντος από τις ανθρώπινες δραστηριότητες επιχειρεί να βάλει η Ελλάδα με τον θεσμό των «Απάτητων Βουνών», για περιοχές που υπάγονται σε καθεστώς υψηλής περιβαλλοντικής προστασίας.

Η Ελλάδα γίνεται η πρώτη χώρα στην Ευρώπη που καθιερώνει τα «Απάτητα Βουνά, όπως ανακοίνωσαν την Τρίτη σε συνέντευξη τύπου ο υπουργός ΠΕΝ Κώστας Σκρέκας και ο υφυπουργός Γιώργος Αμυράς. Πρόκειται για θεσμοθετημένες μεγάλες προστατευόμενες περιοχές, που εκτείνονται με επίκεντρο παρθένες κορυφογραμμές σε Λευκά Όρη, το όρος Σάος στη Σαμοθράκη, τον Σμόλικα, την Τύμφη, τον Ταΰγετο και το όρος Χατζή στη Νότια Πίνδο.

Ως «Απάτητα Βουνά» ορίζονται οι περιοχές άνευ δρόμων με περιμετρική ζώνη ενός χιλιομέτρου. Σε αυτές τις περιοχές απαγορεύεται η διάνοιξη νέων δρόμων και η δημιουργία άλλων τεχνητών επεμβάσεων, που μεταβάλλουν ή αλλοιώνουν το φυσικό περιβάλλον.

Όπως ξεκαθάρισε ο υπουργός Περιβάλλοντος, απαγορεύεται αυστηρά και η ανάπτυξη έργων Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, στις περιοχές που εντάσσονται στο εν λόγω ειδικό καθεστώς προστασίας.

Ειδικότερα, για την καθιέρωση των «Απάτητων Βουνών» με υπουργική απόφαση απαγορεύεται πλέον η διάνοιξη δρόμων κίνησης μηχανοκίνητων οχημάτων, η επέκταση των υφιστάμενων ανεξαρτήτως κατηγορίας, καθώς και κάθε είδους τεχνική επέμβαση, μεταβολή ή αλλοίωση του φυσικού περιβάλλοντος. Ενώ, δεν θίγονται νομίμως υφιστάμενα έργα και η συντήρηση τους.

Επιπλέον, επιτρέπεται η σήμανση, επισκευή, συντήρηση και βελτίωση υφιστάμενων ορειβατικών και πεζοπορικών μονοπατιών, χωρίς τη χρήση μηχανοκίνητων μέσων πρόσβασης και με την προϋπόθεση ότι οι επεμβάσεις θα υλοποιούνται με φυσικά υλικά. 

Ο οικοτουρισμός μπορεί να αναπτυχθεί σε κάθε περιοχή που παρουσιάζει ενδιαφέρον από άποψη βιοποικιλότητας και αισθητικής τοπίου, συμβάλλοντας στη διατήρηση ή στη δημιουργία κινήτρων για μετάβαση σε πράσινη οικονομική δραστηριότητα όπως βιολογικές καλλιέργειες, προώθηση παραδοσιακών προϊόντων κ.ά.

Οι αρμόδιοι υπουργοί σημείωσαν ότι τα απάτητα βουνά, θα συνεισφέρουν στη διατήρηση της φυσικής βιοποικιλότητας, εμποδίζοντας την είσοδο ξενικών ειδών, παρέχοντας διαδρομές μετανάστευσης και ενδιάμεσων στάσεων σε είδη πανίδας, δεσμεύοντας άνθρακα και μειώνοντας τις επιπτώσεις των αερίων του θερμοκηπίου.

Στόχος του ΥΠΕΝ είναι η αποφυγή του κατακερματισμού της γης, δηλαδή της κατάτμησης των φυσικών οικοσυστημάτων σε κομμάτια από την αύξηση των δρόμων και των τεχνητών επιφανειών. Ο κατακερματισμός έχει άμεσες συνέπειες στην απώλεια, συρροή και απομόνωση των ενδιαιτημάτων των ειδών, τη μείωση πληθυσμών και στις τοπικές εξαφανίσεις ειδών την υποβάθμιση οικολογικών διεργασιών.

Σημειώνεται ότι ο δείκτης κατάτμησης της Ελλάδας είναι μισός από ότι της Ευρώπης, αλλά αυξάνεται ταχύτερα. Συγκεκριμένα η Ελλάδα ήταν στην πρώτη θέση αύξησης τεχνητών επιφανειών στην Ευρώπη (2015) , ενώ τα εργοτάξια και οι δρόμοι καταναλώνουν περισσότερη γη στην Ελλάδα από ό,τι στην Ευρώπη.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει υποβάλει πρόταση για νομικά δεσμευτικούς στόχους για την αποκατάσταση της φύσης της Ε.Ε. το 2021. Η αποκατάσταση των οικοσυστημάτων της Ε.Ε. θα συμβάλει στην ενίσχυση της βιοποικιλότητας, τον μετριασμό και την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή και στην πρόληψη και μείωση των επιπτώσεων των φυσικών καταστροφών.

Οι «Περιοχές ‘Ανευ Δρόμων», αποτελούν μια δράση που ξεκίνησε να υλοποιείται για πρώτη φορά το 2001 στις ΗΠΑ υπό τον τίτλο «The Roadless Rule» και αυτή τη στιγμή μελετώνται από την Ευρωπαϊκή Ένωση, ώστε να ενσωματωθούν στους στόχους της Πράσινης Συμφωνίας.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ