“Παντοτινά χημικά” στο νερό της βροχής επιβαρύνουν την υγεία μας

Νέα έρευνα έδειξε ότι το νερό της βροχής στις περισσότερες περιοχές της Γης περιέχει επίπεδα χημικών ουσιών που «ξεπερνούν κατά πολύ» τα επίπεδα ασφαλείας.

Αυτές οι συνθετικές ουσίες που ονομάζονται PFAS (poly- and perfluoroalkyl substances) χρησιμοποιούνται στα αντικολλητικά τηγάνια, στον πυροσβεστικό αφρό και στα αδιάβροχα ρούχα. Τα αποκαλούμενα «παντοτινά χημικά» (forever chemicals), παραμένουν για χρόνια στο περιβάλλον και η επικράτησή τους είναι πλέον τέτοια, που οι επιστήμονες λένε ότι δεν υπάρχει ασφαλής χώρος στη Γη για την αποφυγή τους.

Οι ερευνητές από το Πανεπιστήμιο της Στοκχόλμης λένε ότι είναι «ζωτικής σημασίας» να περιοριστεί γρήγορα η χρήση αυτών των ουσιών. Οι επιστήμονες φοβούνται ότι τα PFAS μπορεί να εγκυμονούν κινδύνους για την υγεία, συμπεριλαμβανομένου του καρκίνου, αν και η έρευνα δεν έχει καταλήξει μέχρι στιγμής σε ασφαλές συμπέρασμα. Ωστόσο τα τελευταία χρόνια ανησυχούν όλο και περισσότερο για τον πολλαπλασιασμό των PFAS.

Οι υπερφθοριωμένες αλκυλιωμένες ουσίες (PFAS), οι οποίες περιλαμβάνουν πάνω από 4 700 χημικές ουσίες, αποτελούν ομάδα ανθρωπογενών ουσιών που χρησιμοποιούνται ευρέως και συσσωρεύονται με την πάροδο του χρόνου στους ανθρώπους και στο περιβάλλον.Υπάρχουν περίπου 4.500 από αυτές τις ενώσεις και βρίσκονται σχεδόν σε κάθε σπίτι στη Γη, σε εκατοντάδες καθημερινά προϊόντα, όπως συσκευασίες τροφίμων, αντικολλητικά μαγειρικά σκεύη, εξοπλισμό βροχής, κόλλες, χαρτί και χρώματα.

Έχουν επίσης εγερθεί ανησυχίες για την ασφάλεια σχετικά με την παρουσία αυτών των μακράς διάρκειας ουσιών στο πόσιμο νερό. Η νέα μελέτη, η οποία εξετάζει τέσσερις συγκεκριμένες χημικές ουσίες της κατηγορίας, συμπέρανε ότι τα επίπεδα μιας τέτοιας ουσίας στο νερό της βροχής σε όλο τον κόσμο συχνά «υπερβαίνουν κατά πολύ» τα συνιστώμενα επίπεδα για πόσιμο νερό στις ΗΠΑ.

Το έδαφος σε όλο τον κόσμο είναι ομοίως μολυσμένο, σύμφωνα με στοιχεία. Τα ευρήματα της μελέτης οδηγούν τους συγγραφείς στο συμπέρασμα ότι έχει ξεπεραστεί ένα πλανητικό όριο – κοινώς δεν υπάρχει ασφαλής χώρος στη Γη για την αποφυγή αυτών των ουσιών.

Η βασική πρόκληση με αυτές τις χημικές ουσίες είναι η ανθεκτικότητά τους και όχι η τοξικότητά τους, λένε οι συγγραφείς της μελέτης. Ενώ ορισμένα επιβλαβή PFAS καταργήθηκαν σταδιακά από τους κατασκευαστές πριν από δύο δεκαετίες, παραμένουν στο νερό, τον αέρα και το έδαφος. Ένας τρόπος με τον οποίο τα PFAS κυκλοφορούν στο περιβάλλον είναι με τη μορφή μικροσκοπικών σωματιδίων που μεταφέρονται με τον θαλάσσιο ψεκασμό στον αέρα και στη συνέχεια επιστρέφουν στην ξηρά.

Αυτή η αδυναμία διάσπασης στο περιβάλλον σημαίνει ότι τα PFAS βρίσκονται πλέον ακόμη και σε απομακρυσμένες περιοχές της Ανταρκτικής, όπως ανέφερε πρόσφατα ο καθηγητής Halsall. Ενώ υπάρχουν κινήσεις σε ευρωπαϊκό επίπεδο για περιορισμό των χρήσεων αυτών των χημικών ουσιών και εξεύρεση πιο αβλαβών υποκατάστατων, υπάρχουν επίσης ελπίδες ότι η βιομηχανία θα απομακρυνθεί γρήγορα από τη χρήση των PFAS.

 

Πηγή: BBC