ΟΜΟΡΦΟ, ΒΙΩΣΙΜΟ, ΣΥΜΠΕΡΙΛΗΠΤΙΚΟ: Μια πρωτοβουλία που κάνει τη διαφορά για τα άτομα με Σύνδρομο Down

Συνέντευξη με την Πέγκυ Λούτου, ιδρύτρια του TAGMA 21.

Σε μια κοινωνική πραγματικότητα που επιλέγει για αιώνες να αγνοεί τα άτομα με σύνδρομο Down σε μια αόρατη κανονικότητα το ταλέντο, η ευστροφία και η ενασχόληση με την τέχνη έρχονται να αλλάξουν ριζωμένα στερεότυπα χρόνων. Το TAGMA 21 είναι ένα μουσείο τεχνών που δημιουργήθηκε από την Πέγκυ Λούτου για να προασπίσει και να φέρει σε πρώτο πλάνο τις δεξιότητες και την καλλιτεχνική έκφραση ατόμων με σύνδρομο Down. Ένα project βασισμένο στην ορατότητα και τις ίσες ευκαιρίες που πρόσφερε το κατάλληλο έδαφος σε μια σειρά καλλιτεχνών να παρουσιάσουν τη δουλειά τους και να αφήσουν το δικό του καλλιτεχνικό και όχι μόνο, αποτύπωμα σε μια πραγματικότητα που μέχρι σήμερα επέλεγε να τους αγνοεί. 

Τι είναι το TAGMA21 και πώς ξεκίνησε; Τι ακριβώς σημαίνει το ακρωνύμιο TAGMA21;

Το TAGMA 21 -Τρισωμία 21 Αυτόνομο Παγκόσμιο Μουσείο Τεχνών δημιουργήθηκε για να προασπίσει την ηθική και υλική ενίσχυση των ατόμων με Τρισωμία 21 (σύνδρομο Down) για την ανάπτυξη των δεξιοτήτων τους και την υποστήριξη της καλλιτεχνικής τους δημιουργίας και έκφρασης μέσω της Τέχνης δημιουργόντας αυτόνομα καλλιτεχνικά project.

Πώς προέκυψε η συνεργασία με άτομα με σύνδρομο Down; Πόσο σημαντική είναι η ορατότητα για τα άτομα με σύνδρομο Down, πώς μπορούμε να την επιτύχουμε;

Το 2016 το Σωματείο Αρχαιοπωλών και Εμπόρων Έργων Τέχνης της Ελλάδος του οποίου είμαι μέλος και Πρόεδρος, ξεκίνησε συνεργασία με μουσεία και φορείς για τη δημιούργια θεματικών εκθέσεων που συνεχίζονται μέχρι και σήμερα. Στο πλαίσιο αυτό ξεκινήσαμε συνεργασία και με το Εργαστήρι Είδικής Αγωγής Μαργαρίτα που σκοπό έχει την εκπαίδευση και απασχόληση ατόμων με νοητική υστέρηση. Παρατηρώντας τους σπουδαστές ξεχώρισα μια ομάδα ατόμων με σύνδρομο Down και δημιούργησα στον χώρο μου Peggy Loutou – Artefacts of Value, το 2018 και το 2020 τρία καλλιτεχνικά projects και workshops με τη συνεργασία της ομάδας αυτής. Ετσι ως ώριμη ιδέα από το 2016,  δημιουργήθηκε ο φορέας TAGMA 21 -Τρισωμία 21 Αυτόνομο Παγκόσμιο Μουσείο Τεχνών με σκοπό τη συνεύρεση καθηγητών Ανωτάτων Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων (που διδάσκουν τέχνη και design σε δημόσια πανεπιστήμια), θεωρητικών της Τέχνης και καλλιτεχνών με ενήλικα άτομα με σύνδρομο Down για τη δημιουργία καλλιτεχνικών projects που θα αποτελέσουν μέσο ανάπτυξης των ικανοτήτων τους, δημιουργώντας κοινά σημεία συνάντησης και κατανόησης της τέχνης.

Ο στόχος  μας είναι με την πάροδο του χρόνου να έχουν τη δυνατότητα οι σπουδαστές μέσα από την μάθηση και την καθοδήγηση των εκπαιδευτών τους να μπορέσουν να συνυπάρξουν  με επίγνωση, συνείδηση, και αυτοπεποίθηση σε σύγχρονα καλλιτεχνικά project, έτσι ώστε να αποκτήσουν αυτόνομη επαγγελματική εξέλιξη. 

Ποια είναι η αλλαγή που επέφερε το TAGMA21 στον τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι αντιμετωπίζουν τα άτομα με σύνδρομο Down ως κοινωνική ομάδα από την μέχρι τώρα εμπειρία σας;

Το 2022 ο φορέας WORLD HUMAN FORUM προσκάλεσε τον φορέα TAGMA 21 να συμμετέχει στο 1 ο Φεστιβάλ Νέου Ευρωπαϊκού Μπάουχαους στην Ελλάδα παρουσιάζοντας μια art&craft αριθμημένη δημιουργία με τίτλο Βeautiful, Sustainable, Together με στόχο την προσφορά της ως δώρο στους ομιλητές του Φεστιβάλ και τους ευρωπαίους εκπροσώπους του. 

Οι 4 δημιουργοί, Γιώργος Δούκογλου, Ιωάννης Στρατηγόπουλος, Omar Hanna L Hadz  και Άγγελος Μπάκας, μετά την επίσκεψη τους στην πρώτη διαδραστική έκθεση για την κλιματική αλλαγή με τίτλο «ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ ΚΑΙ ΕΜΕΙΣ» που πραγματοποιήθηκε στο Κέντρο ΓΑΙΑ του Μουσείου Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας και σε συνεργασία με τον εικαστικό-αρχιτέκτονα Αλέξανδρο Μαγκανιώτη, επηρεασμένοι από τους τρεις θεματικούς πυλώνες του New European Bauhaus, Beautiful, Sustainable και Together, δημιούργησαν ένα εικαστικό έργο, που μεταφέρθηκε με την τεχνική της μεταξοτυπίας σε χειροποίητο αντικείμενο.

Όλοι οι συμμετέχοντες, οι επισκέπτες, οι διοργανωτές και γενικά όσοι έλαβαν τη δημιουργία μας εκτίμησαν την ιδέα των δημιουργών με Τρισωμία 21, κατανόησαν τις ικανότητες τους μέσω της ιδιαιτερότητας τους και θαύμασαν το έργο τους καθώς και την ομιλία ενός εξ αυτών (Ιωάννης Στρατηγόπουλος). 

Το project αυτό συμβάλει πέρα από την ανάπτυξη των δεξιοτήτων τους, στο να καταννοήσουμε ότι τα άτομα με σύνδρομο Down μέσω του ΤΑΓΜΑ21 συμβάλλουν στους στόχους του New European Bauhaus και δίνουν το παράδειγμα σε όλους μας. Για αυτό άλλωστε και οι συλλεκτικές τσάντες που φτιάχθηκαν έφτασαν και στην κεντρική εκδήλωση του φεστιβάλ NEB  στις Βρυξέλλες όπου δωρήθηκαν στους Elisa Ferreira, Επίτροπο Συνοχής και Μεταρρυθμίσεων (Commissioner for Cohesion and Reforms) και Mariya Gabriel, Επίτροπο Καινοτομίας, Έρευνας, Πολιτισμού, Εκπαίδευσης και Νεολαίας (Commissioner for Innovation, Research, Culture, Education and Youth).

Πόσο επηρεάζει τη ζωή τους και την εικόνα που έχουν για τον εαυτό τους η δραστηριότητά τους στο TAGMA21;

Μέσα από τα πολυάριθμα project και τη συναναστροφή με τα άτομα με Τρισωμία 21, διαπιστώνω ότι όταν τους σέβεσαι εντάσσονται συνειδητά στην κοινωνία, δίνουν τον καλύτερο εαυτό τους για την υλοποίηση των project και νιώθουν πραγματικά αναπόσπαστα μέλη της κοινωνίας μέσω της δουλειάς και της προβολής τους. Ενισχύεται η αυτοπεποίθηση τους μέσω της ένταξης τους στην παραγωγική διαδικασία.

Ποια είναι τα μελλοντικά σας σχέδια για το TAGMA21;

Παρατηρώντας όλη τη διαδικασία της συνεργασίας με τα άτομα με Τρισωμία 21, αποφασίσαμε να αυξήσουμε τα project γιατί ήδη έχουμε προτάσεις συνεργασίας και με άλλα άτομα με Τρισωμία 21, δημιουργώντας θεματικές ενότητες με άξονα την αλληλεγγύη και τον Πολιτισμό.